آموزش آسانسور/محاسبات

بارهای آسانسور روی سازه؛ چه عددهایی را به مهندس سازه بدهیم

بار زیر ضربه‌گیرها، پای ریل‌ها، براکت‌ها، تیر و قلاب موتور؛ فرمول هر کدام طبق EN81-1 و جای اثرش.

مهندس سازه برای طراحی کف چاهک، دیوارها و سقف موتورخانه به بارهای آسانسور نیاز دارد. این بارها را محاسبات آسانسور می‌دهد؛ این‌جا معنی هر کدام را می‌بینید. (P جرم کابین خالی، Q ظرفیت، q ضریب بالانس، gn شتاب ثقل.)

کف چاهک

محلبارتوضیح
زیر ضربه‌گیر کابینF1 = 4·gn·(P+Q)اثر ضربه در ضریب ۴ هست؛ اگر چند ضربه‌گیر است، تقسیم بر تعداد
زیر ضربه‌گیر وزنهF2 = 4·gn·(P+q·Q)همان، برای قاب وزنه
پای هر ریلوزن ریل + نیروی ترمز ایمنیریل روی کف چاهک می‌نشیند و بار قائمش را آن‌جا می‌دهد

دیوارها (براکت ریل)

براکت‌ها نیروی افقی ریل را به دیوار یا کلاف می‌دهند: در دو جهت عمود بر هم (Fx و Fy)، از حالت‌های «عملکرد ترمز ایمنی» و «حرکت عادی» — هر کدام بزرگ‌تر بود. هرچه فاصله‌ی براکت‌ها بیشتر باشد، نیروی هر براکت بیشتر است؛ معمولاً باید مهار هر براکت با پیچ یا جوش برای همین نیرو کنترل شود.

سقف موتورخانه یا بالای چاه

  • تیر زیر موتور: مجموع کشش سیم‌ها به‌اضافه‌ی وزن موتور، تقریباً gn·(Tcar + Tcw + Mgb)، که بین دو سر تیرها پخش می‌شود.
  • سربکسل‌ها (در ۲:۱): هر سربکسل نصف بار همان سمت را تحمل می‌کند.
  • قلاب سقف: برای بلند کردن موتور هنگام نصب و تعمیر؛ ظرفیتش از جرم موتور بیشتر باشد.

چند نکته

  • این بارها مشخصه هستند؛ ضریب‌های بار طراحی سازه را مهندس سازه طبق آیین‌نامه اعمال می‌کند.
  • اگر زیر چاهک فضای قابل استفاده هست، حالت بار فرق می‌کند (ترمز ایمنی وزنه یا ستون زیر ضربه‌گیر) — حتماً اعلام شود.
  • بارها را با محل دقیقشان روی پلان تحویل دهید؛ عدد بدون جا برای سازه کم‌فایده است.
در طراحی آسان آسانسور: برگه‌ی «بارهای وارد بر سازه» با عددهای همان پروژه و نقشه‌ی محل هر بار (پلان چاهک و سقف) در تب «محاسبات» ساخته می‌شود.شروع طراحی

عددهایِ این مطلب بر پایه‌یِ EN81-1 (استاندارد ملی ۶۳۰۳) است؛ برایِ طراحیِ نهایی متنِ رسمیِ استاندارد و مقرراتِ جاری را ملاک قرار دهید.